FİDE ÜRETİM PROJESİ ÖRNEĞİ

İÇİNDEKİLER

  1. YÖNETİCİ ÖZETİ…………………………………………………………………………………………… 1
  2. PROJENİN TANIMI, ÖNEMİ VE KAPSAMI…………………………………………………. 3
  3. PAZAR ARAŞTIRMASI VE PAZARLAMA STRATEJİSİ……………………………… 5

3.1. Genel Durum………………………………………………………………………………………………. 5

3.2. Proje Alanı Hakkında Genel Bilgiler……………………………………………………….. 7

3.3. Talep  Analizi ve Pazar………………………………………………………………………………. 9

3.4. Pazarlama Yaklaşımı, Satış Tahminleri ve Pazarlama  Bütçesi……………. 11

  1. HAMMADE ETÜDÜ………………………………………………………………………………………. 12
  2. YER SEÇİMİ VE ÇEVRESEL ETKİLERİ…………………………………………………….. 13

5.1. Kuruluş Yerinin Seçimi ve Maliyetinin Belirlenmesi…………………………….. 13

5.2. ÇED Açısından Projenin Durumu……………………………………………………………… 13

5.3. Olası Çevre Koruma Önlemleri………………………………………………………………. 13

  1. TEKNİK ETÜDLER VE MÜHENDİSLİK…………………………………………………….. 14

6.1. Kapasite Seçimi ve Üretim Programının Hazırlanması…………………………… 14

6.2. Üretim Tekniğinin Özellikleri………………………………………………………………… 15

6.3. Makine ve Donanımın Belirlenmesi…………………………………………………………. 15

6.4. İnşaat İşleri……………………………………………………………………………………………… 16

  1. ORGANİZASYON VE İNSAN KAYNAKLARI……………………………………………… 17
  2. YATIRIM TUTARI………………………………………………………………………………………… 18

8.1. Arsa………………………………………………………………………………………………………….. 18

8.2. Sabit Yatırım……………………………………………………………………………………………. 18

8.3. İşletme Sermayesi……………………………………………………………………………………. 20

  1. İŞLETME GELİR VE GİDERLERİ………………………………………………………………. 21

9.1. İşletme Giderleri…………………………………………………………………………………….. 21

9.2. Proje Gelirinin Hesaplanması………………………………………………………………….. 29

  1. UYGULAMA PROGRAMI…………………………………………………………………………… 31
  2. MALİ ANALİZ……………………………………………………………………………………………… 32

11.1. Hesaplamalarda Kullanılan Varsayımlar…………………………………………… 32

11.2.  Projenin Yararlanacağı Yatırım Teşvikleri………………………………………… 32

11.3.  Projenin Finansmanı ve Finansal Analiz……………………………………………….. 32

11.4. Nakit Akım Tabloları ve Ticari Karlılık Göstergeleri……………………….. 33

  1. EKONOMİK ANALİZ………………………………………………………………………………….. 37
  2. SONUÇ VE DEĞERLENDİRME…………………………………………………………………. 39

MALİ ANALİZ TABLOLARI……………………………………………………………………………. 41

EK-1: YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI VE KALKINMADA ÖNCELİKLİ YÖRELERE SAĞLANAN DİĞER DESTEKLER

 

1.      YÖNETİCİ ÖZETİ      

1.1. PROJENİN TANITIMI

Bu proje ile özel sektör öncülüğünde Erzincan ilinde sebze fidesi üretimi yapılması hedeflenmektedir. Üretilecek belli başlı sebze fideleri domates, biber, patlıcan, hıyar, kabak, kavun, karpuz ve lahanadır. Proje özelde Erzincan genelde Doğu Anadolu Bölgesinde öncelikli sektör olan tarımın önündeki en önemli engellerden biri olan nitelikli ve yeterli sebze fide ihtiyacının giderilmesi yoluyla bölgesel kalkınmaya katkıda bulunacaktır. Projenin aşırı derecede karlı çıkmasında kullanılan arazi için herhangi bir gider öngörülmemesi ve üretilen tüm fidelerin satılacağının varsayılması etkili olmaktadır. Ancak söz konusu riskler de dikkate alınsa bile, proje yine de normalin üzerinde karlı çıkmaktadır.

 

1.1.2. KURULUŞ YERİ                                          : Erzincan

1.1.3. KAPASİTESİ  (proje süresince değişken)      : 4.000 dekar

1.1.4. TOPLAM YATIRIM TUTARI:

1.4.1. Sabit Yatırım                  :   310.162 $

1.4.2. İşletme Sermayesi          :     78.742 $

1.4.3  Yatırım Dönemi Faizleri :      7.969 $

1.4.3. Toplam                            :   396.873 $

1.1.5. ÖNGÖRÜLEN FİNANSMAN KAYNAKLARI:

Toplam Yatırım Oranı(%)              $

-Öz Kaynak         :                     %40                         158.749 $

-Yabancı Kaynak:                      %60                        238.124 $

-Toplam:                                   %100                        396.873 $

1.1.6. YATIRIM SÜRESİ             :       1 Yıl

1.1.7. FAYDALI ÖMRÜ                 :  10 Yıl

1.1.8. PROJENİN TAM KAPASİTEDE YILLIK:

-İşletme Gelirleri                    : 400.781 $

-İşletme Giderleri                   :   98.802 $

-Brüt Nakit Farkı                   : 301.979 $

1.1.9. YILLAR İTİBARIYLA KAPASİTE KULLANIM ORANLARI(%): Her yıl yüzde yüz

1.2. DEĞERLENDİRME SONUÇLARI

1.2.1.  MALİ DEĞERLENDİRME

1.2.1.1. BORÇ ÖDEME GÜCÜ

YILLAR                      1.YIL   2.YIL   3.YIL   4.YIL        5.YIL

Borç Ödeme Gücü     :   7,0       2,4         2,5       4,4             9,3

1.2.1.2. GERİ ÖDEME SÜRESİ (Yıl)        : 0.35

1.2.1.4. NET BUGÜNKÜ DEĞER(%10)   : 1.052.277 $

1.2.1.5. İÇ KARLILIK ORANI                  : %124

1.2.2. EKONOMİK DEĞERLENDİRME

1.2.2.1.KATMA DEĞER ETKİSİ

1.2.2.1.1. İskonto Edilmiş Toplam Katma Değer

– Brüt                                     : 2.073.553 $

– Net                                      : 1.973.581 $

1.2.2.1.1 Hasıla /Sermaye Oranı (Toplam proje)

-Brüt Katma Değere Göre     : 6,7

-Net Katma Değere Göre       : 6,4

1.2.2.1.1 Hasıla /Sermaye Oranı (Yıllık Ort.)

-Brüt Katma Değere Göre     : % 67

-Net Katma Değere Göre       : %64

1.2.2.2.  İSTİHDAM VE ISTIHDAM ETKİSİ (TAM KAPASİTE)

İstihdam                                             :  48  Kişi

İstihdam Etkisi                                  :  8.268 $

 

1.3. SONUÇ

 

Proje teknik, ticari ve ekonomik açıdan yapılabilir çıkmakta olup, projenin ticari ve ekonomik karlılığı oldukça yüksektir. Projenin aşırı derecede karlı çıkmasında kullanılan arazi için herhangi bir gider öngörülmemesi ve üretilen tüm fidelerin satılacağının varsayılması etkili olmaktadır. Ancak, söz konusu riskler de dikkate alınsa bile, proje yine de normalin üzerinde karlı çıkmaktadır.

2.      PROJENİN TANIMI, ÖNEMİ VE KAPSAMI

Ülke ekonomisinde önemli bir yeri olan nüfusumuzun önemli bir bölümünün geçim kaynağını sağlayan sebzecilik, ülke topraklarının da büyük bir bölümünü kaplamaktadır. Son verilere göre 779.452 km2. olan toplam ülke yüzölçümünün % 34,57’si işlenebilir (26.951 bin ha.) alanlardır.

Sebzeciğin halkımızın büyük bir kısmının geçim kaynağı olmasının yanında, sebze zengin ve yoksul bütün halk kitlelerinin önemli tüketim maddesi durumundadır. Bu nedenle, sebze üretimimizin düzenli ve kararlı bir seyir takip etmesi olağanüstü önem taşımaktadır.

Buna rağmen, sebzeciliği gelişmiş ülkeler ile karşılaştırdığımız zaman, ülkemizde birim alandan elde edilen verimin oldukça düşük olduğunu görmekteyiz. Bunun nedenleri arasında, üretim aşamasındaki kültürel uygulamaların (sulama, gübreleme, mücadele, vs.) yetersizliği yanında, en önemlisi ana materyalini oluşturan üstün nitelikli fide üretim ve dağıtımının son derece yetersiz oluşudur.

Halen ülkemizde birçok sebze türünde kişi başına tüketim, gelişmiş ülkelerin ortalamalarına yakın bulunurken, hızlı nüfus artışı nedeniyle mevcut durumun korunması ve daha da iyileştirilmesi amacıyla üretimin de bu tüketime cevap verecek seviyeye çıkarılması gerekmektedir.

Erzincan, Doğu Anadolu Bölgesi’nin önemli sebzecilik merkezlerindendir. İl, coğrafi yapısı nedeniyle, Doğu Anadolu’nun genel iklim karakterinden ayrılan bir mikroklima alanıdır. Bu özelliği ile birçok sebze türünün yetişmesine imkan veren şartlara sahiptir. Erzincan ilinde 15 bin hektar alanda sebze üretimi yapılmaktadır. Yaklaşık 16 türün üretimi yapılan ilde, 120 bin ton ürün alınmaktadır.

İlde yetiştiriciliği yapılan sebze türlerinin hemen hemen hepsinde fide açığı bulunmaktadır. Fide ihtiyacı genellikle Adana ve Antalya illerinden karşılanmaktadır. Buna rağmen fide üretimi % 1-2 seviyelerinde olduğu için mevcut fide açığı kapatılamamaktadır. Sebzecilik yüksek sermaye ve zaman isteyen bir tarımsal faaliyet olduğundan zarar artmakta, üretim ve kalite düşmektedir.

Sebzecilik yoğun iş gücü gerektiren bir tarım kolu olduğundan işsizliğin önlenmesine de katkı sağlar. Erzincan da üretilecek sebze fideleri ile çevre il ve ilçelerin de fide ihtiyacının karşılanması düşünülmektedir. Fide üretimi Erzincan Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü vasıtasıyla yapılacaktır. Enstitü arazisine 3 adet sera inşa edilecek ve mevsimlik işçilerin de katkılarıyla fide üretimi yapılacaktır.

Proje yürütücüsü ise projenin teknik yönlerinin uygulanması için Atatürk Üniversitesi öğretim elemanları ile çalışacaktır.

Fide üretimi çalışması sonunda her yıl 3 milyon adet fide üretilmesi planlanmıştır. Seraların inşaatı biter bitmez fide üretimine başlanacaktır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.      PAZAR ARAŞTIRMASI VE PAZARLAMA STRATEJİSİ

 

3.1. Genel Durum

Ülkemiz tarımında bahçe bitkileri alt sektörü tarım sektörünün önemli bir bölümünü oluşturmakta ve bitkisel üretime ait katma değerin % 25’ini sağlamaktadır.

Ülkemiz iklim ve toprak şartlarının oldukça elverişli olması nedeniyle birçok sebze türünün rahatlıkla yetişmesine olanak sağlamaktadır. Her tür için uygun ekolojilerin seçimi dikkate alınarak üretim planlaması yapılması durumunda, ülkemizde mevcut bulunan ekolojik avantajlardan en randımanlı şekilde yararlanmak mümkündür.

Sebzeler insan beslenmesindeki en önemli ürünlerdendir. Bunların önemi özellikle vitamin ve minerallerce zengin olmalarından kaynaklanmaktadır. Sebzeler dengeli beslenmenin vazgeçilmez unsurlarıdır. Bu ürünler insan vücudunun ihtiyacı olan ve diğer birçok gıdada bulunmayan mineral maddelerin en önemli kaynaklarıdır. Ülkelerin, sebzeleri tüketim alışkanlıkları ve miktarları gelişmişlik düzeyleri ile yakından ilgilidir. Ülkemizde birçok sebze türü yetişmekte ve genellikle düşük fiyata satılabilmektedir. Bu nedenle, özellikle düşük gelir seviyesindeki insanların beslenmesinde sebze tüketim alışkanlığının artırılması yararlı olacaktır.

Ülkemizde dünyada yetişen sebze türlerinin birçoğu yetişebilmektedir. Bu bolluk ve çeşitliliğe sahip ülkemiz, iklim ve toprak şartlarının uygunluğu sayesinde çok daha iyi ve başarılı sonuçlar alabilecek seviyede ve kapasitededir. Tarımı ileri ülkelerin bugünkü seviyelerine gelmeleri, tarıma dayalı sanayilerine önem vermeleri sayesinde olmuştur. Bunun için kooperatifler ve birlikler gibi çeşitli örgütlerin kurularak, girdi temini, üretim planlaması ve pazarlama gibi konularda dış pazar araştırmaları ile arzulanan standart ürünlerin üretimi için esas olan kaliteli ve üstün nitelikli fide üretimine yönelinmelidir.

Ülke nüfusumuz giderek artmaktadır. Bugünkü nüfus artışına göre 2010 yılında nüfusumuzun 85 milyon civarında olacağı tahmin edilmektedir. Tarıma açılmış arazilerin son sınırına ulaşmış olduğu ülkemizde, arazi parçalanması hızlanmakta ve yoğun tarımın önemi gün geçtikçe artmaktadır. Yoğun tarım olarak nitelendirilen örtü altı yetiştiriciliğinin kıyılarımızdaki alanlarından sonra iç bölgelerde de yoğunlaşmasıyla, her mevsim pazara ucuz taze sebze sunma olanağı ortaya çıkacaktır. Örtü altı tarım, yörede yeni bir istihdam alanı olarak ortaya çıkacak, kırsal alandan göçü kısmen de olsa önleyecektir. Seracılığın yoğunlaşması ile birlikte tarıma dayalı orta ölçekli sanayi gelişecek, fide üretimi, ilaçlama, gübreleme ve diğer kollarda tarımın yeni iş kolları Bölge’nin hizmetine sunulabilecektir. Gelecekte bu nüfusun sebze ihtiyacının karşılanması ve ihracatımızın da artması için üretimin artması gerekmektedir.

İklim ve jeomorfolojik açıdan Doğu Anadolu Bölgesi’nden farklı özellikler gösteren Erzincan ilinde sebzeciliğin özel bir yeri vardır. Mikroklima özelliği gösteren ilde 20-25 adet farklı türün yetiştiriciliği yapılmaktadır. İldeki serin ve sıcak iklim bir çok sebze türlerinin yetişmesine uygundur.

İldeki çiftçilerle yapılan görüşmelerde sebzeciliğin oldukça fazla gelir sağlanan bir tarımsal faaliyet olduğu belirlenmiştir. Bu nedenle proje kapsamında üretilecek sebze fidelerine yoğun talep olması beklenmektedir.

Proje, Erzincan ilinde yapılmakta olan tarla ve sera sebzeciliğinin fide ihtiyacını karşılamaya yönelik bir projedir. Erzincan ilinde en önemli gelir kaynağı tarımdır. Halkın büyük çoğunluğunun geçim kaynağı olan tarımsal faaliyetler; hayvancılık, tarla ve bağ-bahçe tarımından oluşmaktadır. İlin tarım alanı 202.704 ha.’dır. Ekilen alan yaklaşık 156.000 ha. olup bunu 94.781 ha.’ında sulu tarım yapılmaktadır. Sulama yapılan alanların 3.665 ha.’ında sebze tarımı, diğer alanlarda ise meyvecilik ve tarla tarımı yapılmaktadır

1998 yılı istatistiklerine göre 3.665 ha.’lık sebze ekim alanından yaklaşık 66.585 ton sebze üretimi gerçekleşmiştir. Erzincan ilinde başlıca yetiştiriciliği yapılan sebzeleri; lahana, fasulye, kavun, karpuz, kabak, hıyar, domates, biber, patlıcan ve soğan olup, en önemli yeri domates ve fasulye (taze) tutmaktadır (Tablo 1).

Bölgede sera ve tarla sebzeciliğinin fide ihtiyacını karşılamak amacıyla 1.000 m2’lik 3 adet sera düşünülmektedir. Seraların tümü çatı ve yan havalandırmalı, merkezi ısıtma sistemi ile otomatik sıcaklık ayarlarının yapılması gerekmektedir. Seralarda sulama ve gübreleme şeklinde yapılacaktır. Fide yetiştiriciliğinde hastalık ve zararlılara karşı entegre savaş yöntemi kullanılacaktır. Elde edilen fide Erzincan ili ve yöresine pazarlanacaktır.

Tablo 1: Erzincan’da Yetiştiriciliği Yapılan Önemli Sebze Üretim Alanları ve Üretim Miktarları

Bitki Türü Ekim Alanı (ha.) Üretim Miktarı (ton)
II.Sebze Ürünleri 3.665 66.585
III.Fasulye (Taze+Barbunya) 729 3.690
IV.Biber  (Dolma + Sivri) 245 1.606
V.Domates 1.152 29.865
VI.Hıyar 522 15.052
VII.Kabak (Bal + Sakız) 157 1.729
VIII.Patlıcan 36 478
IX.Karpuz 164 5.220
X.Kavun 110 3.151
XI.Lahana 205 3.207
XII.Soğan (Taze) 345 2.587

 Kaynak:Tarım il müdürlüğü kayıtları,Erzincan, 1999

<<

3.2. Proje Alanı Hakkında Genel Bilgiler

3.2.1.   Coğrafi Özellikler

Erzincan ili, ülkemizin Doğu Anadolu Bölgesi Fırat havzasında  yer alır ve 39º 30’ doğu boylamları ile 39º kuzey enlemleri arasındadır.

Erzincan ili Doğu Anadolu Bölgesi’nin güney batısında olup; doğusunda Erzurum, batısında Malatya ve Sivas, kuzeyinde Bayburt, Giresun ve Gümüşhane, güneyinde Bingöl, Elazığ ve Tunceli illeri yer almaktadır. Erzincan Ovası deniz seviyesinden yaklaşık 1.200 m yükseklikte olup, etrafı yüksekliği 3.000 m.’yi aşan, dik, çıplak dağ ve tepelerle çevrilidir.

3.2.2.   İklim Özellikleri

Erzincan ili karasal iklimin hakim olduğu, nispeten mikroklima özellik gösteren, meyve ve sebze türlerinin ekonomik yetiştiriciliğine uygun iklim özelliğine sahiptir. Erzincan iline ait meteorolojik veriler Tablo 2’de verilmiştir.

  • Tablo : 2 Erzincan İline Ait Metrolojik Veriler (Anon 1998)
Yıllar / Aylar I

II

III IV V VI VII VIII IX X XI XII Ort.
Ortalama Minimum Sıcaklık (ºC)
1935-1990 (Ort.) 8,0 -6,1 -1,4 4,2 8,4 11,6 14,8 14,6 10,4 5,3 0,8 -4,4 4,2
1996 -4,1 -2,1 2,0 4,1 10,3 12,1 17,5 16,4 11,2 6,1 0,3 2,1 6,3
1997 -3,1 -5,9 -5,1 3,8 9,9 12,8 15,0 16,5 9,6 8,0 0,6 -2,3 5,0
1998 -6,0 -7,1 -0,2 6,2 10,3 14,1 16,3 16,5 11,9 6,6 4,2 -0,5 6,0
Ortalama Maksimum Sıcaklık (ºC)
1935-1990 (Ort.) 0,9 2,8 8,7 16,2 22,1 26,7 31,0 31,6 26,9 19,8 11,7 3,9 16,9
1996 4,1 7,0 11,1 14,1 24,8 25,8 33,4 32,3 25,8 17,9 14,2 8,4 18,2
1997 5,7 3,2 5,7 14,8 24,5 26,9 29,8 31,5 24,4 19,0 13,9 6,3 17,1
1998 2,1 3,7 9,4 18,2 21,6 29,0 32,1 32,9 27,4 22,7 15,4 8,0 18,5
Ortalama Sıcaklık (ºC)
1935-1990 (Ort.) -3,7 -1,8 3,4 10,3 15,6 19,7 23,7 23,9 18,9 12,1 5,6 -0,6 10,6
1996 -0,4 1,7 6,0 9,0 17,8 19,1 25,6 24,4 18,0 11,3 5,9 4,8 11,9
1997 0,9 -1,8 0,0 9,2 17,6 20,0 22,7 24,2 16,6 12,7 6,2 1,7 10,8
1998 -2,3 -2,0 4,1 12,1 15,7 21,7 24,5 25,2 19,3 13,9 8,9 3,1 12,0
Ortalama Nisbi Nem (%)
1935-1990 (Ort.) 72,0 71,0 66,0 58,0 56,0 50,0 44,0 43,0 48,0 59,0 70,0 73,0 59,2
1996 71,4 66,7 63,6 1,7 52,0 49,1 48,8 52,8 58,3 70,9 68,4 77,6 61,8
1997 67,3 70,4 62,2 56,2 53,3 57,7 51,5 50,8 56,1 73,5 70,3 71,0 61,7
1998 72,6 63,1 65,6 59,6 67,8 55,3 50,1 48,4 55,1 57,2 73,3 82,2 62,5
Toplam Yağış Miktarı (mm)
1935-1990 (Ort.) 0,2 32,5 39,9 52,5 49,6 31,0 10,6 6,5 14,2 36,4 33,6 29,5 366,5
1996 16,0 31,0 21,9 70,5 38,8 10,2 5,5 2,2 27,5 102,0 0,4 64,3 390,3
1997 4,6 8,3 31,0 20,5 69,9 49,2 6,0 0,0 46,4 63,1 6,2 21,0 336,2
1998 3,5 23,7 100,4 60,4 94,2 27,9 25,9 9,5 12,0 12,6 81,1 47,1 508,3

Kaynak: Erzincan Meteoroloji Müdürlüğü Kayıtları, 1998.

 

3.2.2.1. Sıcaklık

Erzincan ilinin uzun yıllar ortalama sıcaklık değerleri 10,6 ºC’dir. Uzun yıllar ortalamasına göre en yüksek aylık ortalama sıcaklık değeri Ağustos (23,9ºC) ve en düşük aylık sıcaklık değeri ise Ocak (-3,7 ºC) ayında olduğu belirlenmiştir. İlde ortalama maksimum ve minimum sıcaklık sırasıyla en soğuk ayın ortalama düşük sıcaklığı 8,0ºC, en sıcak ayın ortalama yüksek sıcaklığı ise 31,6 °C’tır. 31,6 °C  ile Ağustos ve –8,0ºC ile Ocak aylarında meydana gelir.

3.2.2.2. Nispi Nem

Uzun yıllar ortalamasına göre Erzincan ilinin nispi nem oranı % 59,2’dir.  Ağustos ayı en düşük nispi neme sahipken (% 43), en yüksek nispi nem değerine aralık ayı sahiptir (% 73).

3.2.2.3. Yağış Durumu

Uzun yıllar ortalamasına göre yöreye, 366,5 mm yağış düşmektedir. En fazla yağış Nisan-Mayıs aylarında, en az yağış ise Temmuz-Ağustos aylarında düşmektedir.

3.2.3.   Toprak Yapısı

Erzincan’da taban, yamaç ve teras arazisindeki toprak özellikleri oldukça farklılık arz etmektedir.

Erzincan ve çevresindeki mikroklima alanlarında fide temininde problemler söz konusudur. İlde fide üretimi kısıtlı olarak yapılmaktadır. Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü tarafından 1999 yılında fide üretimine başlanmış, ancak talep karşılanamamıştır. Yörede fide ihtiyacı genellikle Antalya ve Adana illerinden karşılanmaktadır. Yörede yetiştiricilerin her yıl ne kadar sebze fidesine ihtiyaçları olduğu hakkında kesin bilgiler mevcut değildir.

Bütün bu olumsuz şartlara rağmen, ilde fide yetiştiriciliğinin geliştirilmesi gerekmektedir. Yapılması düşünülen seralarda fide üretiminde öncelik verilmesi gereken türler domates, biber, hıyar, patlıcan, kabak, kavun ve karpuzdur.

Proje hayata geçirildiğinde, yatırım masraflarını ve yıllık sabit yatırımını  en geç 3. yılın sonunda karşılayabileceği ve sonraki yıllarda kâra geçeceği düşünülmektedir.

3.3. Talep  Analizi ve Pazar

Ülkemizde tarım arazilerinin toplam arazi içindeki payı % 34,57, bahçe bitkilerinin üretiminin yapıldığı 3.313.000 ha. alanda sebzeciliğin payı                 % 24,6’dır.

Türkiye genelinde toplam tarım arazisinin % 87,7’sinde tarla, % 12,3’lük kısmında ise bahçe bitkileri yetiştiriciliği yapılmaktadır. Bahçe bitkileri yetiştiriciliği yapılan 3.313.000 ha. alanın 2.530.000 ha.’ında meyve, 783.000 ha.’ında ise sebze üretimi yapılmaktadır. Erzincan ilinde 87.219 ha. alanda sulu tarım yapılmaktadır. Yaklaşık 11.500 ha. alanda ise sebze üretimi yapılmaktadır.

Ülkemiz coğrafi ve ekolojik şartlarının uygun olması nedeniyle, önemli bir sebze üretim potansiyeline sahiptir. Son verilere göre ülkemizde sebze üretimi 20-21 milyon ton civarındadır. Fakat bu üretimin yaklaşık 19-20 milyon tonu yaz aylarında, 1-2 milyon tonu kış aylarında üretilmektedir.

Gerek Doğu Anadolu Bölgesi, gerekse Erzincan ilinde üretilen sebze türlerinin ne kadarının mahalli pazarlarda tüketilip, ne kadarının dışarıya gönderildiği ve dışarıdan gelen sebze miktarları hakkında sağlıklı bilgilere ulaşılamamıştır. Ancak, Bölge’de gelir seviyesinin Türkiye ortalamasının altında ve sebze üretiminin de düşük olduğunu dikkate alırsak, kişi başına sebze tüketiminin Türkiye ortalamasının altında olduğunu söyleyebiliriz.

Ülkemizde ne kadar sebze fidesi üretildiğine dair kaynaklara ulaşılamamıştır. Çünkü, meyve fidanı üretiminde tutulan kayıtlara benzer kayıtlar sebze fidesi için tutulmamaktadır. Fakat, her şeye rağmen ülkemizde ve Doğu Anadolu Bölgesi’nde sebze fidesi açığı vardır ve bu fide açığı özellikle Doğu Anadolu Bölgesi mikroklimalarında % 99’dur.

Gerek Doğu Anadolu Bölgesi ve gerekse Erzincan’da piyasada çeşidi belli olmayan kalitesiz ve standartlara uygun olmayan fakat az sayıda sebze fidesi satılmaktadır. Üretici tarafından satın alınacak fidenin istenen çeşitten olması, üretim verimliliği açısından çok önemlidir.

Doğu Anadolu Bölgesi ve Erzincan’da fide ihtiyacının ne kadar olduğu net olarak bilinmemektedir. Bunun başlıca sebebi fide bulamayan üreticilerin direk tohum ekimiyle (kabak, kavun, karpuz, hıyar) üretim yapmalarıdır. Ayrıca fide ihtiyacı karşılandığında sebze üretim alanları genişleyecek ve üretimde  önemli ölçüde erkencilik sağlanacaktır.

Erzincan’da yetiştirilmekte olan sebzelerin ekim alanları ve üretim miktarları Tablo 1’de verilmiştir. Bu değerler dikkate alındığında ilde fide ihtiyacı 3 milyon adettir.

3.4. Pazarlama Yaklaşımı, Satış Tahminleri ve Pazarlama  Bütçesi

Doğu Anadolu Bölgesi ve Erzincan ilinde fide üretimi yapılmaktadır. Üreticinin kendi ihtiyacını karşılamak için yaptığı üretimin dışında fide üretimi yoktur. Aynı zamanda üreticinin yapmış olduğu üretim de kendi fide ihtiyacını bile karşılamamaktadır. Bu yüzden proje kapsamında üretilecek fideler kesinlikle alıcı bulacaktır. Fide açığı kapatılmaya başlandığı zaman, hem Erzincan ili ve ilçelerinde, hem de çevre mikroklimalarda haliyle üretim alanı artacak, bu da üretimi artıracaktır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4. HAMMADE ETÜDÜ

Projede aşağıdaki hammaddelere ihtiyaç vardır.

  • Fide üretimi için kurulacak seraların arazisi: Seraların, Erzincan Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü arazisine kurulması düşünülmektedir.
  • Sebze Tohumu : Tohum firmalarından satın alınacaktır.
  • Kullanılacak makine ve teçhizat: Bu malzemelerin satışını yapan firmalardan karşılanacaktır.
  • İş gücü Temini : Sebze fidesi üretimi fazla insan iş gücüne ihtiyaç duyulan bir işletme dalıdır. Erzincan ilinde ve Doğu Anadolu Bölgesi’nde işsizlik fazla olup, bu kişiler sebze bahçelerini tanıyan ve konu hakkında bilgi sahibi olan kişiler olacaktır. Ayrıca Enstitünün işçilerinden de faydalanılabilir.

Teknik Bilgi: Erzincan ilinin yakınında Erzurum ilinde bir Ziraat Fakültesi bulunmaktadır. Bu kuruluşta sebzecilik konusunda uzman ve Erzincan ilinde çalışmalar yapan kişiler bulunmakta ve çok sayıda araştırma yapılmaktadır. Bu nedenle teknik bilgi hususunda problem yoktur.

Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda “Erzincan ilinde Sebze Fidesi  Üretimi Projesi” için Erzincan ilinin uygun olduğunu söyleyebiliriz. Erzincan ilinde fide ihtiyacını karşılamak için (diğer mikroklimalar dahil) yılda 3.000.000 adet sebze fidesi üretimi planlanmaktadır.

 

 

 

 

 

5. YER SEÇİMİ VE ÇEVRESEL ETKİLERİ

 

5.1. Kuruluş Yerinin Seçimi ve Maliyetinin Belirlenmesi

Erzincan, Doğu Anadolu Bölgesi iklim şartlarından daha uygun iklim özelliklerine sahiptir. Bölge, mikroklima özelliği taşımaktadır. Sebze fidesi üretimi ısıtmalı seralarda yapılacağı için Erzincan ili ısıtma giderlerini azaltma açısından daha uygundur. Ayrıca seralar, Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsünde kurulacaktır.

Erzincan ilinde geçimini sebzecilikten sağlayan oldukça yüksek bir nüfus vardır. Dolayısıyla il ekonomisinde meyvecilik ve hayvancılığın yanında sebzeciliğin de önemli bir yeri vardır.

Erzincan ilinde üretilecek fidelerle hem Erzincan ilinin, hem de ilçelerinin yanında Iğdır, Bayburt, Gümüşhane, Erzurum, Elazığ Muş, Bingöl, Ağrı gibi illerin fide ihtiyacı da kısmen karşılanacak ve Bölge’nin tüm fide açığı kapatılacaktır.

5.2. ÇED Açısından Projenin Durumu

ÇED mevzuatı açısından, yetiştirilecek sebze fidesinin üretimine ilişkin herhangi bir çevresel etki değerlendirme analizi yapılmasına ihtiyaç yoktur.

5.3. Olası Çevre Koruma Önlemleri

Sebze fidelerinin yetiştirilmesi sürecinde kullanılan toprağa ve çevreye herhangi bir zarar verilmeyecektir. Fide yetiştiriciliği için ya torf ya da torf + perlit çiftlik gübresi karışımı kullanılacaktır. Üretim esnasında gerek duyulursa yabancı ot, hastalık ve zararlılara karşı mücadele yapılacaktır. Mücadelede kullanılacak ilaçlar ziraat mühendisi denetiminde alınıp, sera içinde kullandırılacağından çevreye zarar vermesi önlenmiş olacaktır.

 

 

6. TEKNİK ETÜDLER VE MÜHENDİSLİK

6.1. Kapasite Seçimi ve Üretim Programının Hazırlanması

Proje kapasitesinin belirlenmesinde dikkate alınması gereken hususlar:

  1. Talep taraflı sınırlamalar
  2. Teknik sınırlamalar
  3. Hammadde kaynaklı sınırlamalar
  4. Finansman taraflı sınırlamalar

Bu projede Erzincan ili ve Doğu Anadolu Bölgesi’nde sebze fidesine duyulan ihtiyaçtan dolayı talep taraflı bir sınırlama bulunmamaktadır.

Teknik sınırlamalar konusunda ise kurulacak bir işletme ve hangi genişlikte bir alanda üretim yapılabileceği ve bakım işlemlerinin gerçekleştirilmesi söz konusudur. Bu konuda bir sınırlama yoktur. Çünkü bölge çiftçisi, sebze fidelerini ve sebzeleri tanımakta, aynı zamanda yetiştiriciliğini bilmektedir. Yine Araştırma Enstitüsü ve Ziraat Fakültesinden teknik destek alınacaktır.

Hammadde açısından da (yani arazi ve tohum temininde) Bölge’de sınırlama yoktur.

Erzincan ilinde sebze fidesi üretim projesi uzun yıllar hizmet verecek bir projedir. 1-2 yıl içerisinde yatırımlar tamamlandıktan sonra her yıl düzenli olarak üretim yapılabilecektir. Bu sebeple ciddi bir finansman sıkıntısı da duyulmayacaktır.

Yılda 3 milyon adet sebze fidesi üretimi planlanan bu proje için              1.000 m2.’lik 3 adet ısıtmalı demir konstrüksiyonlu cam seraya ihtiyaç vardır. Bu seralarda yılda 3 milyon adet fide üretilecektir. Ayrıca talep doğrultusunda kapasite artırılabilir. İlaveten sera çevresine bir adet işletme evi ve pompa odası yapılması gerekmektedir.

6.2. Üretim Tekniğinin Özellikleri

Projede, tohum firmalarından temin edilecek F-1 veya standart çeşitlerin tohumları kullanılacaktır. Fide üretimi çoklu fide saksılarında yapılacaktır. Fide saksılarındaki hücre sayısı değişken olup 45’den 125’e kadar olabilmektedir.

Fide saksıları tohumların çimlendirilebilmesi ve fide haline getirilebilmesi için torf yetiştirme ortamı veya fide harcıyla doldurulacaktır. Fide harcı kum, torf, perlit ve çiftlik gübresinin değişik oranlarda karıştırılması ile elde edilmektedir.

Fide saksılarına tohum ekimleri, Bölge’de fidelerin araziye dikilme dönemlerine göre ayarlanacaktır. Bu dönemler ise Bölge’de ilkbaharın son donlarının son tarihine göre ayarlanmaktadır.

Elde edilen fideler üreticilere uygun fiyatlarla satılacaktır. Bölgede en çok domates fidesine ihtiyaç vardır. Bu türü hıyar takip etmektedir. Fide ihtiyacı olan diğer türler ise, biber, patlıcan, kabak, kavun, karpuz, lahana ve marul’dur.

6.3. Makine ve Donanımın Belirlenmesi

İşletmede kullanılacak makine teçhizat ve bunların kullanım alanları aşağıda verilmiştir.

  • Mini Yağmurlayıcı Sulama Sistemi: Fidelerin sulamasında kullanılacaktır. Hem homojen bir sulama sağlanacak hem de su tasarrufu yapılacaktır.
  • Traktör ve Ekipmanları: Nakil işlemlerinde ve taşımacılıkta kullanılacaktır.
  • Bahçe Traktörü ve Ekipmanları: Sera içi çalışmalarda kullanılacaktır.
  • Sterilizatör: Sterilize işlemlerinde kullanılacaktır.
  • Holder, Sırt Pülverizatörü ve Sırt Amomizoru: Kültürel uygulamalar için kullanılacaktır.
  • Bilgisayar: Kayıt tutmada ve veri saklamada kullanılacaktır.
  • 100 KW Trafo, Enerji Nakil Hattı, A-6 Çıkış Panosu: Sera içi aydınlatma ve enerji için kullanılacaktır.

Yukarıda kullanım alanları tanımlanan teçhizatın maliyetleri Tablo 3’de verilmiştir.

6.4. İnşaat İşleri

Fide üretim işletmesindeki seralar, depo işletme ve pompa evi, yollar kalorifer sistemi ile ilgili maliyetler Tablo 3’de verilmiştir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

7. ORGANİZASYON VE İNSAN KAYNAKLARI

Projenin yürütülebilmesinin iki aşaması söz konusudur. Birincisi işletmenin kurulacağı Araştırma Enstitüsünün ekibi, ikincisi ise tarımsal faaliyetleri yürütecek çiftçilerdir.

Projenin yürütülmesinde ihtiyaç duyulan çiftçiler yörede mevcuttur. Kısıtlı şartlar altında üretim yapan çiftçiler sağlanan imkanlardan yararlanabilmek için beklemektedirler. Aynı zamanda yeniliklere açık ve çabuk kavrayan alt yapıları mevcuttur.

Projeyi yürütecek Enstitü elemanları bu konuda tecrübeli ve bilgi sahibidirler. Aynı zamanda projede çalışacak geçici işçilere kontrolörlük yapacaklardır.  Bunun yanında üretimden satışa kadar projenin tüm aşamalarını organize edeceklerdir.

Projenin yürütülmesine ilişkin organizasyon şeması aşağıdaki şekilde olacaktır

 

Şekil Proje organizasyon şeması:

 

Müdür

(Enstitü Müdürü)

 

Ziraat Mühendisleri

(Enstitüdeki Yüksek Mühendisler)

 

Danışman

(Ziraat Fakültesindeki uzman öğretim üyeleri)

 

Muhasebeci

(Enstitüdeki sorumlu memur)

 

Çiftçi

8. YATIRIM TUTARI

Projede toplam yatırım tutarı Tablo 11’de verilmiştir.

8.1. Arsa

Projede ihtiyaç duyulan arsa Enstitü arazisinden temin edilecektir. Arsa için bir bedel ödenmeyecek, fakat düzenleme ve alt yapı maliyetleri karşılanacaktır.

8.2.8.2. Sabit Yatırım

Yıllara göre sabit yatırımlar Tablo 3 ‘de ve sera maliyeti ile ilgili keşif özeti de Tablo 4’de sunulmuştur.

Tablo 3: Yatırım Harcamaları

YATIRIM GİDERLERİ FİYATI (Dolar) TUTARI (Dolar)
Arazi Bedeli ve Düzenleme Giderleri   0
Drenaj               469
Rüzgarkıran               234
Seralar (3 Adet)          71.881
Fide Yetiştirme Serası          23.959
İnşaat işleri   39.710
İşletme Binası ve Depo (240 m2 ) 63        15.070
Havuz (20m x 10m x 2m) (400 ton)            8.063
Sundurma            4.773
Derinkuyu ve Pompa            1.641
Pompa Evi (6 m2) 31             191
İşletme İçi Yollar (1500x4cm) 94        14.203
Kazan Dairesi (90 m2) 31          2.864
Makine Donatım Giderleri          86.592
100 KW Trafo, Enerji Nakil Hattı

A.G. Çıkış Panosu

           8.194
Damla Sulama Sistemi (50 da) 0,234        11.719
Isıtma Sistemi (CO2 gübrelemeli) 8.213        24.638
Traktör ve Ekipmanları (100 86)          14.063
Bahçe Traktörü ve Ekipmanları          11.719
Sterilizatör            4.688
Tansiyometre 0,028             844
Holder (1000 LT)            1.969
Sırt Pülverizatörü (6 Adet) 0,023          1.406
Sırt atomizörü                89
Tohum Çimlendirme (500 adet) 0,001          1.172
Fide Saksısı (50.000 Ad) 0,046          2.344
Bilgisayar (2 Adet) Telefon ve Büro Malz.            3.750
Beklenmeyen Giderler (% 7)          19.384
Genel Giderler (% 5)          13.852
Toplam   389.481

Tablo : 4 Demir Konstrüksiyonlu Cam Sera Keşif Özeti (Ebat =57,12 x 18,96m)

No AÇIKLAMA MİKTARI BİRİM BİRİM FİYATI (TL) TUTARI (TL)
1 Temel Kazısı 29,1 M3 800.000 23.280.000
2 Çimento 123 Torba 3.000.000 369.000.000
3 Kum-Çakıl 37,03 M3 6.000.000 222.180.000
4 İnşaat Demiri 580 Kg 320.000 185.600.000
5 Çeşitli Profil Demir 14.770 Kg 350.000 5.169.500.000
6 Çeşitli Sac 0 Kg 0
7 Cıvata Somun Maktuen Maktuen 64.979.712
8 1 İnç Boru 270 M 1.200.000 324.000.000
9 Sera Camı 1.523 M2 320.000 487.360.000
10 Kriko 6 Adet 18.000.000 108.000.000
11 Boya 217 Kg 2.000.000 434.000.000
12 Çeşitli Madeni Aksam Maktuen Maktuen 43.319.808
13 Toz 1.325 Kg 130.000 172.250.000
14 Bezir 563 Kg 1.500.000 844.500.000
15 Beton İşçiliği 151,76 M 600.000 91.056.000
16 Demir İşçiliği 1.083 M2 1.000.000 1.083.000.000
17 Boya İşçiliği Maktuen Maktuen 270.750.000
18 Cam İşçiliği 1.523 M2 400.000 609.200.000
19 Nakliye (%3) 446.646.466
TOPLAM       10.948.621.986

(Birim Fiyatlar mahalli rayiçlere göre alınmıştır.)

8.2.1. Etüd-Proje Mühendislik Hizmetleri

Proje kapsamında 3 adet sera, işletme binası ve depo, havuz, sundurma, derinkuyu ve pompa, pompa evi, işletme içi yollar ve kazan dairesi gibi sabit yatırımlar yapılacaktır.

 

 

8.2.2. Arazinin Düzenlenmesi

Enstitüden temin edilen arazi Bölüm 8.2.1’de adı geçen sabit yatırımlar için düzenlenecek ve alt yapı hizmetleri sunulacaktır.

8.2.3. Makine-Teçhizat ve Araçlar

Makine-Teçhizat ve araçlarla ilgili ayrıntılı bilgi bölüm 6.3.’de ve Tablo 4’de verilmiştir.

8.2.4. Genel Giderler  

Bu kaleme kadar yapılan masrafların % 2’si kadardır.

8.2.5. Beklenmeyen Giderler

Tahmin edilen fiziki yatırımlarda olabilecek değişiklikler için bu kaleme kadar hesaplanan yatırım tutarının % 5’i kadar bir gider öngörülmüştür.

Demir konstrüksiyon cam sera maliyetleri

Bir seranın maliyeti ayrıntılı olarak çıkarılmıştır.

Bir Sera Maliyeti :      = 23.959 Dolar

Üç Sera Maliyeti        = 23.959 x 3   =71.877 Dolar

8.3. İşletme Sermayesi

 

İşletme sermayesi olarak amortisman hariç bir yıllık faaliyet giderleri alınmıştır.

 

 

 

 

 

 

9. İŞLETME GELİR ve GİDERLERİ

9.1. İşletme Giderleri

İşletmenin  ilk yılki giderleri Tablo 13’de ve 10 yıllık giderleri ise Tablo 14’de sunulmuştur.

9.1.1. Arazi Ekim, Bakım ve Hasat Giderleri

Birinci yıl tamamen tesis kurulması ile ilgili yatırım faaliyetleri sürdürülecektir. İkinci yıl ise normal işletme dönemi başlayacaktır. Aşağıda işletme yılında ürün bazında yapılacak harcamalara ilişkin detaylı bilgiler yer almaktadır.

Tablo 5: Domates İçin İşletme ve Bakım Giderleri (1.000 m2 Sera İçin)
  MİKTAR FİYAT (Dolar/kg) TUTAR (Dolar/da)
Tohum 700 Bin Ad. 0,019 13.671
Torf-Perlit 800 lt. 0,078 63
Kimyasal Gübreler      
a. Üre 5 kg 0,117 0,585
b. KNO3 5 kg 0,281 1,406
c. MgSO4 10 kg 0,281 3
d. Fetrilon 0,5 kg 8 4
e. Fosforik Asit 2 lt 16 31
f. Mikro Element Gübreleri 1 kg 8 8
g. Yaprak Gübresi 1 kg 5 5
Çiftlik Gübresi 2 ton 32 63
(Zirai İlaç) Fungusıt 7 kg 4 27
Insektisit 4 kg 8 31
Herbisit 4 kg 5 19
Yakıt (Isıtma İçin) 3.821 ton 0,656 2.506
Yakıt (İş Aletleri İçin) 50 lt 0,656 33
İşçilik Giderleri Adam/gün    
a. Toprak Hazırlığı 4 12 48
b. Fide Yetiştirme 10 12 120
c. Sulama 1 12 12
d. İlaçla Mücadele 10 12 120
e. Gübreleme 4 12 48
TOPLAM     16.806
Tablo 6: Biber Fidesi İçin İşletme ve Bakım Giderleri (1.000 m2 Sera İçin)
  MİKTAR FİYAT (Dolar/kg) TUTAR (Dolar/da)
Tohum 1 kg 56 56
Torf-Perlit 800 lt/da 0,078 63
Kimyasal Gübreler      
a. Üre 5 kg 0,117 0,585
b. KNO3 5 kg 0,281 1.406
c. MgSO4 10 kg 0,281 3
d. Fetrilon 0,5 kg 8 4
e. Fosforik Asit 2 lt 16 32
f. Mikro Element Gübreleri 1 kg 8 8
g. Yaprak Gübresi 1 kg 5 5
Çiftlik Gübresi 2 ton 32 63
(Zirai İlaç) Fungusıt 7 kg 4 27
Insektisit 4 kg 8 32
Herbisit 4 kg 5 19
Yakıt (Isıtma İçin) 3.821 ton 0,656 2.506
Yakıt (İş Aletleri İçin) 50 lt 0656 33
İşçilik Giderleri Adam/gün    
a. Toprak Hazırlığı 4 12 48
b. Fide Yetiştirme 10 12 120
c. Sulama 1 12 12
d. İlaçla Mücadele 10 12 120
e. Gübreleme 4 12 48
TOPLAM     3.190

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tablo 7: Patlıcan Fidesi İçin İşletme ve Bakım Giderleri (1.000 m2 Sera İçin)

 

  MİKTAR FİYAT (Dolar/kg) TUTAR (Dolar/da)
Tohum 500 gr 156 78
Torf-Perlit 800 lt 0,078 63
Kimyasal Gübreler Patlıcan    
a. Üre 5 kg 0117 0,585
b. KNO3 5 kg 0,281 1,406
c. MgSO4 10 kg 0,281 3
d. Fetrilon 0,5 kg 8 4
e. Fosforik Asit 2 lt 16 32
f.Mikro Element Gübreleri 1 kg 8 8
g. Yaprak Gübresi 1 kg 5 5
Çiftlik Gübresi 2 ton 32 63
(Zirai İlaç) Fungusıt 7 kg 4 27
Insektisit 4 kg 8 32
Herbisit 4 kg 5 19
Yakıt (Isıtma İçin) 3,821 ton 0,656 2.506
Yakıt (İş Aletleri İçin) 50 lt 0,656 33
İşçilik Giderleri Adam/gün    
a. Toprak Hazırlığı 4 12 48
b. Fide Yetiştirme 10 12 120
c. Sulama 1 12 12
d. İlaçla Mücadele 10 12 120
e. Gübreleme 4 12 48
TOPLAM     3.213

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tablo 8: Hıyar İçin İşletme ve Bakım Giderleri (1.000 m2 Sera İçin)

 

 

  MİKTAR FİYAT (Dolar/kg) TUTAR (Dolar/da)
Tohum 2 kg 84 169
Torf-Perlit 800 lt 0,078 63
Kimyasal Gübreler      
a. Üre 5 kg 0,117 0,585
b. KNO3 5 kg 0,281 1,406
c. MgSO4 10 kg 0,281 3
d. Fetrilon 0,5 kg 8 4
e. Fosforik Asit 2 lt 16 32
f. Mikro Element Gübreleri 1 kg 8 8
g. Yaprak Gübresi 1 kg 5 5
Çiftlik Gübresi 2 ton 32 63
(Zirai İlaç) Fungusıt 7 kg 4 27
Insektisit 4 kg 8 32
Herbisit 4 kg 5 19
Yakıt (Isıtma İçin) 3,821 ton 0,656 2.506
Yakıt (İş Aletleri İçin) 50 lt 0,656 33
İşçilik Giderleri Adam/gün    
a. Toprak Hazırlığı 4 12 48
b. Fide Yetiştirme 5 12 60
c. Sulama 1 12 12
d. İlaçla Mücadele 10 12 120
e. Gübreleme 4 12 48
TOPLAM     3.244

 

 

 

 

 

 

Tablo 9: Kavun İşletme ve Bakım Giderleri (1.000 m2 Sera İçin)

 

 

  MİKTAR FİYAT (Dolat/kg) TUTAR (Dolar/da)
Tohum 10 kg. 39 391
Torf-Perlit 700 Litre 0,078 55
Kimyasal Gübreler      
a. Amanyum Sülfat 30 kg 0,117 3
b. 15: 15: 15 25 kg 0,171 4
c. Triple Süper Fosfat 5 kg 0,195 1
d. Potasyum Sülfat 20 kg 0,281 5
e. Magnezyum Sülfat 5 kg 0,281 1,406
f. Yaprak Gübresi 1 kg 5 5
Çiftlik Gübresi 2 ton 32 63
(Zirai İlaç) Fungusıt 7 kg 4 27
Insektisit 4 kg 8 32
Herbisit 4 kg 5 19
Yakıt (Isıtma İçin) 4.119 ton 0,656 2.702
Yakıt (İş Aletleri İçin) 50 lt. 0656 33
İşçilik Giderleri Adam/gün    
a. Toprak Hazırlığı 4 12 48
b. Fide Yetiştirme 4 12 48
c. Sulama 1 12 12
d. İlaçla Mücadele 10 12 120
e. Gübreleme 4 12 48
TOPLAM     3.611

 

 

 

 

 

 

Tablo 10 : Karpuz Fidesi İçin İşletme ve Bakım Giderleri (1.000 m2 Sera İçin)

 

 

  MİKTAR FİYAT (Dolar/kg) TUTAR (Dolar/da)
Tohum 10 kg. 398 3.984
Torf-Perlit 700 Litre 0,078 55
Kimyasal Gübreler      
a. Amanyum Sülfat 30 kg 0,117 3
b. 15: 15: 15 25 kg 0,171 4
c. Triple Süper Fosfat 5 kg 0,195 1
d. Potasyum Sülfat 20 kg 0,281 5
e. Magnezyum Sülfat 5 kg 0,281 1,406
f. Yaprak Gübresi 1 kg 5 5
Çiftlik Gübresi 2 ton 32 63
(Zirai İlaç) Fungusır 7 kg 4 27
Insektisit 4 kg 8 32
Herbisit 4 kg 5 19
Yakıt (Isıtma İçin) 4.119 ton 0,656 2.702
Yakıt (İş Aletleri İçin) 50 lt. 0,656 33
İşçilik Giderleri Adam/gün    
a. Toprak Hazırlığı 4 12 48
b. Fide Yetiştirme 4 12 48
c. Sulama 1 12 12
d. İlaçla Mücadele 10 12 120
e. Gübreleme 4 12 48
TOPLAM     6.736

 

 

 

 

 

 

 

Tablo 11: Lahana için İşletme ve Bakım Giderleri (1.000 m2 Sera İçin)

 

 

  MİKTAR FİYAT (Dolar/Kg) TUTAR ( Dolar/da)
Tohum 1 kg 59 59
Torf-Perlit 800 lt/da 0,078 63
Kimyasal Gübreler      
    Üre 5 kg 0,117 0,585
   KNO3 5 kg 0.281 1,406
   MÇSO4 10 kg 0,281 3
   15:15:15 25 kg 0,171 4
Yaprak Gübresi 1 kg 5 5
(Zirai ilaç) Fungusit 5 kg 4 19
Lassektisit 3 kg 8 23
Herbisit 3 kg 5 14
Yakıt (Isıtma İçin) 3,821 ton 0,656 2.506
Yakıt (İş aletleri için) 50 lt 0,656 33
İşçilik Giderleri      
a. Toprak hazırlığı 4 12 48
b. Fide Yetiştirme 10 12 120
c. Sulama 1 12 12
d. Gübreleme 4 12 48
e. İlaçla Mücadele 10 12 120
TOPLAM     3.072

 

Domates : Erzincan ilinde 1.152 ha. alanda domates yetiştiriciliği yapılmaktadır. Yetiştiriciler kendi imkanları dahilinde 300 bin adet fide üretmekte olup, bu ise mevcut gereksinimin % 10’unu karşılayabilmektedir. Bu proje dahilinde yapılması düşünülen seralarda 1 milyon adet domates fidesinin yetiştirilmesi düşünülmektedir. Bu sayede hem Erzincan ilinin, hem de çevre il ve ilçelerin ihtiyacı kısmen karşılanabilecektir

Biber : Erzincan ilinde 245 ha. alanda biber yetiştiriciliği yapılmaktadır. Yetiştiriciler ihtiyaç duyulan fidelerin 25 bin adedini kendileri üretmektedir. Ancak, gerekli fide sayısı 250 bin adet civarındadır.

Patlıcan : Erzincan ilinde 36 ha. alanda yetiştiriciliği yapılan patlıcan için gerekli olan 150 bin adet fidenin yaklaşık 5 bin adedi çiftçilerin kendi imkanlarıyla üretilmektedir.

Hıyar : Erzincan ilinde 522 ha.’lık alanda hıyar yetiştiriciliği yapılmaktadır. Bu ekili alan için gerekli olan fidelerin 30 bin adedi çiftçilerin kendi imkanlarıyla üretilmektedir. Yapılan seralarda üretilmesi düşünülen 300-400 bin adet fide ile bu açığın kapatılması ve çevre il ve ilçelerin de ihtiyaçlarının karşılanması düşünülmektedir.

Kabak : Erzincan ilinde 175 ha.  alanda kabak yetiştiriciliği, yapılmaktadır. Yetiştiricilik direk tohum ekimiyle yapılmaktadır. Bu da üretimi düşürmekte, maliyeti artırmaktadır. Fide ile üretim de ise üretim, erkencilik vb. artmakta ve maliyet düşmektedir. Erzincan ve çevre il ve ilçelerde fide ihtiyacı yaklaşık 200 bin adettir.

Kavun : Erzincan ilinde 110 ha. alanda yapılan kavun yetiştiriciliği kabakta olduğu gibi direk tohum ekimiyle yapılmaktadır. Üretimin fide ile yapılmasındaki avantajlar daha önceden de belirtildiği gibi oldukça fazladır. Bunun için ihtiyaç duyulan fide 300 bin adet dolaylarındadır.

Karpuz : Erzincan ilinde 164 ha. alanda karpuz yetiştiriciliği yapılmaktadır. Yetiştiricilik direk tohum ekimiyle yapılmaktadır. Fide ihtiyacındaki açık kavun ve kabakta olduğu gibi % 100’dür. Yaklaşık fide ihtiyacı çevre il ve ilçeler de düşünüldüğünde 300-400 bin civarındadır.

Lahana : Erzincan ilinde 205 ha. alanda yetiştiriciliği yapılan lahananın fide ihtiyacı, çiftçilerin kendi imkanlarıyla karşılanmaktadır. Üretilen fide miktarı yetmemektedir. İhtiyaç duyulan 300 bin adet fidenin yapılacak seralarda yetiştirilmesi ve bölge ihtiyacının karşılanması düşünülmektedir.

9.1.2.   İşçilik Giderleri

Tür bazında fide üretimi için ayrı ayrı hesaplanmış ve her türe ait bilgiler ilgili tabloda açık olarak verilmiştir.

9.1.3.   Amortisman Giderleri

Vergi Usul Kanununa göre maksimum düz amortisman oranları aşağıdaki gibidir.

Binalar                                    : % 4

Makina teçhizat          : % 20

Bu çalışmada ilgili kanun çerçevesinde kalınmak suretiyle, hesaplamalarda karlılığı maksimize edecek oranlar seçilmiştir. Amortisman hesaplarına ilişkin detay tablo ticari analiz bölümünde yer almaktadır
9.1.4.   Elektrik-Su-Yakıt-Giderleri
Yaklaşık 5.195 $ olarak hesaplanmıştır.
9.1.5.   Makina-Bakım-Onarım Giderleri
Yıllık yaklaşık olarak 9.219 $ olarak hesaplanmaktadır.
9.1.6.   Genel Giderler
1.469 $ olarak hesaplanmıştır.
9.1.7.   Beklenmeyen Giderler
Toplam İşletme ve Bakım Giderlerinin % 2’si (2.939 $) olarak belirlenmiştir.
9.2. Proje Gelirinin Hesaplanması
Projedeki sabit yatırımlar tamamlandıktan sonra yapılacak yıllık işletme giderlerinin  dağılımı Tablo 16’da verilmiştir. Bölge çiftçisine satılacak olan fidelerden elde edilecek gelir, ortalama olarak yıllık 421.875 $ civarındadır.

 

 

 

  • Tablo 12: Ürün Gelirleri

                                       ( $ )

Domates 1 milyon adet x 0,234= 234.375
Biber      250 bin adet x 0,117    = 29.297
Patlıcan  150 bin adet x 0,117   = 175.178
Hıyar       400 bin adet x 0,078   = 31.250
Kabak       200 bin adet x 0,078   = 15.625
Kavun     300 bin adet x 0,117   = 35.156
Karpuz     300 bin adet x 0,117   = 35.156
Lahana    300 bin adet x 0,078    = 23.438
Genel Toplam

 Beklenmeyen Kayıp %5

        421.875

21.094

400.781

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10. UYGULAMA PROGRAMI

Proje kapsamındaki asıl zaman alan iş sera inşaatlarının yapılmasıdır. İnşaatlar birinci yıl yapılacaktır.

TERMİN PLANI

 

  YIL
  I. Üç Ay II. Üç Ay III. Üç Ay IV. Üç Ay
Arsa ve Arazi Tespiti                        
İnşaat İşleri                          
Makine-Teçhizat Alımı                                  
Arazi Düzenlemesi                      

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

11. MALİ ANALİZ

11.1. Hesaplamalarda Kullanılan Varsayımlar

  1. Tüm hesaplamalar Ağustos 2.000 dolar kuru (640.000 TL) sabit alınarak $ cinsinden yapılmıştır.
  2. Net Bugünkü Değer (NBD) hesaplamalarında indirgeme oranı % 10 olarak alınmıştır.
  3. Tohum satış fiyatlarının projenin ekonomik ömrü süresince reel olarak aynı değerde kalacağı varsayılmıştır.
  4. Yıllık sermaye hasıla oranı projenin yıllık katma değer getirisini göstermek üzere, toplam oran 10 yıla bölünerek elde edilmiştir.

11.2.  Projenin Yararlanacağı Yatırım Teşvikleri

Projenin yaralanacağı yatırım teşvikleri aşağıdaki şekildedir;

  1. % 100 yatırım indirimi
  2. Gümrük Muafiyeti
  3. KDV muafiyeti

4325 sayılı kanun kapsamında sağlanan, gelir vergisi stopaj muafiyeti, arazi tahsisi ve işveren SSK primlerinin devlet tarafından ödenmesine yönelik teşvikler süreli olduğu için (2005 yılına kadar) dikkate alınmamıştır. Ayrıca enerji kullanımı yoğun olmadığı için elektrik fiyatlarında sağlanan indirim de dikkate alınmamıştır

11.3.  Projenin Finansmanı ve Finansal Analiz

Proje için gerekli toplam yatırım tutarının % 40’ı öz kaynaklardan, kalan kısmı ise yatırım ve işletme kredisi kullanılarak karşılanacaktır. Kredi kullanımına ait bilgiler finansman tablosunda yer almaktadır. Firma eğer bulabilirse kredi kullanma oranını yükseltebilir. Hesaplamalarda kullanılan kredinin faiz oranı          % 10 ve öz kaynağın maliyeti % 15 olarak alınmıştır. Bu varsayımlar altında hesaplanan iskonto oranı ise % 10 olmaktadır.

11.4. Nakit Akım Tabloları ve Ticari Karlılık Göstergeleri

Nakit akım tabloları ve ticari karlılık göstergelerinde Dünya Bankası ve UNIDO’nun kullandığı İç Karlılık Oranı (İKO) ve Net Bugünkü Değer (NBD) kriterlerinin hesaplanması esas alınmıştır. Hesaplanan değerler fidan satış fiyatları ve fidan talebinin değişebileceği dikkate alınarak, duyarlılık analizine tabi tutulmuştur. Analiz kapsamında oluşturulan tablolar ve yapılan hesaplamalar aşağıda verilmektedir.

Diğer taraftan, bir ek kriter olarak projenin Geri Ödeme Süresi de hesaplanmıştır. Borç kullanımı öngörülmediğinden, Borç Ödeme Gücü ve işletme dönemi giderlerinin tamamı sabit giderlerden oluştuğu için Başa Baş Noktası Analizi yapılmamıştır.

 

Analizlerde kullanılan ticari karlılık göstergeleri aşağıda açıklandığı şekilde hesaplanmıştır.

 

Net Bugünkü Değer  ( NBD )

 

Proje analizinde en çok kullanılan yöntemlerden biri olan Net Bugünkü Değer (NBD) yöntemi bir projenin ekonomik ömrü boyunca sağlayacağı net nakit girişlerinin ve yatırım giderlerinin belli bir indirgeme oranı (sermayenin alternatif maliyeti) ile bugüne indirgenmesi sonucu bulunan değerdir. Bir projenin bu yönteme göre kabul edilebilmesi için net bugünkü değerin sıfıra eşit veya büyük olması gerekmektedir.

 

Bir projeye ait NBD şu formülle hesaplanır:

 

Formülasyonda CFt t dönemindeki nakit akımı değerini, i iskonto oranını, n projenin ekonomik ömrünü, t ise nakit akımın ait olduğu yılı göstermektedir.

 

İç Karlılık Oranı ( İKO )

 

İKO, projenin toplam ekonomik ömrü süresince sağladığı nakit girişleri ile yatırım için yapılan nakit çıkışlarını birbirine eşitleyen iskonto oranıdır. Dolayısıyla İKO, projenin karlılık yüzdesinin ne olduğunu verir. İKO’nun bulunması için NBD sıfıra eşitlenir ve i değeri hesaplanır.    Aşağıdaki formülde m yatırım süresini, n işletme süresini, CFt işletme süresince oluşan net nakit akımını It ise yıllar itibarıyla yatırım tutarını göstermektedir. Eşitliği sağlayan r değeri İKO’dur.

Geri Ödeme Süresi (İndirgenmiş Nakit Akımına Göre)

 

Geri ödeme süresi projenin yatırım tutarlarının ne kadar sürede karşılanacağının ölçüsünü vermektedir. Aşağıdaki formül yardımıyla hesaplanmaktadır. Eşitliği sağlayan p değeri geri ödeme süresidir.

 

Formüldeki;

 

CFt      =  t  yılındaki  net nakit akım,

It          =  t yılındaki yatırım tutarı,

m         =  yatırım dönemi,

p          =  geri ödeme süresi

i           =  indirgeme oranı

Borç Ödeme Gücü

Borç ödeme gücü, proje finansmanında yabancı kaynak kullanılması durumunda projenin faaliyet döneminde söz konusu yabancı kaynağa ait faiz ve borç ana parasını geri ödeyebilme gücünü göstermektedir. Hesaplama aşağıdaki formül yardımıyla yapılmaktadır. Bulunan değerler her bir yıla ait değer olduğu için paranın zaman değerinin hesaplara katılması gerekmemektedir.

BÖG = [Nakit Girişleri-(Nakit Çıkışları – Anapara ve Faiz Ödemeleri)] /  [Anapara ve Faiz Ödemeleri]

Başa Baş Noktası

Başa baş noktası analizi, işletmenin gelirleri ile sabit ve değişken maliyetleri arasındaki ilişkinin analiz edilmesi işlemidir. Bu şekilde işletmenin kurulması gereken minimum kapasite belirlenir ve karlılığın sabit ve değişken giderlere duyarlılığı görülebilir.

Başa baş noktası aşağıdaki formül yardımıyla hesaplanır.

BBN = [Sabit Maliyetler] / [Birim Ürün Fiyatı – Birim Değişken Maliyet]

Bu formülden bulunan başa baş noktası üretim miktarıdır. Yüzde değer ise tam kapasite üretim miktarına bölünerek bulunur.

Diğer taraftan başa baş noktası bulunurken, amortisman ve faiz ödemeleri dahil edilerek veya hariç tutularak hesaplama yapılması mümkündür. Bu çalışmada amortisman dahil edilmiş, ancak faiz ödemeleri hariç tutulmuştur.

Duyarlılık Analizi

Duyarlılık analizi birim satış fiyatı, satış tutarı, ana girdi maliyetleri, projenin termini veya indirgeme oranı gibi bir değişkende olabilecek olası değişmelerin, diğerleri sabit kalmak kaydıyla, analize esas alınan ölçüt (net bugünkü değer, iç karlılık oranı, geri ödeme süresi, katma değer etkisi,  kara geçiş analizi vb. herhangi bir ölçüt) üzerindeki etkisini görebilmek için yapılır.

Bu çalışmada karlılığı etkileyen en önemli kalemler ürün satış fiyatları ve kapasite kullanım oranları, ana karlılık göstergeleri de NBD ve İKO olduğu için bunların değişim senaryolarına göre duyarlılık analizi yapılmıştır.

Diğer taraftan bir ek kriter olarak projenin geri ödeme süresi de hesaplanmıştır.

Mali analizlere ilişkin tablolar EK-1’de yer almaktadır. EK-1’de yer alan tablolardan; yıllara bağlı yatırım harcamaları Tablo-13’de, işletme dönemi giderleri Tablo-14’de, üretim miktar ve fiyatları Tablo-15a’da ve işletme gelirleri Tablo-15b’de verilmektedir. Sağlanan finansmana ilişkin bilgiler ise Tablo-16, 17, 18, 19’da, vergi ve amortisman hesabına ilişkin bilgiler Tablo-20 ve 21’de, kar-zarar Tablo-22’de, öz kaynak açısından hazırlanan nakit akımı Tablo-23’de, iç karlılık oranı (İKO) ve net bugünkü değer (NBD) için yapılan duyarlılık analizleri ise Tablo-24 ve 25’de verilmektedir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

12. EKONOMİK ANALİZ

 

Projenin ekonomik analiz yapılırken basitleştirilmiş Katma Değer Analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu analizde proje kalemleri yerli ve yabancı olarak ayrılmayıp, hepsinin yerli piyasalardan temin edilebileceği varsayılmıştır. Dolayısıyla net kar, vergiler ve işçilik giderleri toplanarak proje açısından toplam katma değer elde edilmiştir. Ayrıca, bir ulusal katma değer hesabı yapılmamıştır. Bu değere ise amortisman giderleri eklenerek brüt katma değer bulunmuştur.

 

Yukarıdaki yöntemle elde edilen değerler % 12 iskonto oranı ile indirgenerek net ve brüt indirgenmiş katma değerler bulunmuştur. Elde edilen bu değerlerin yatırım tutarına bölünmesiyle projenin ekonomik ömrü boyunca sağladığı toplam “sermaye/hasıla” oranı bulunmuştur.

Diğer taraftan bir gösterge olmak üzere projenin istihdam etkisi de hesaplanmıştır. Bu hesaplamada projede dolaylı olarak yaratılan istihdam da dikkate alınmış ve ayrı bir gösterge olarak sunulmuştur.

Yapılan hesaplamalarda herhangi bir şekilde fiyat düzeltmelerine (gölge fiyatlar) gidilmeyip piyasa fiyatları kullanılmıştır.

Katma değer analizi için yapılan hesaplamalar ek Tablo-26’da verilmektedir. Ekonomik analizlerde kullanılan göstergeler aşağıdaki şekilde hesaplanmıştır.

Katma Değer Analizi

Bir proje ile yaratılan katma değer, projede kullanılan faktörlerin getirisidir. Bu değerin hesaplanmasında toplam nakit girişlerinden hammadde veya ara madde kaynak maliyetleri çıkarılarak bulunabilir. Ancak, yaygın hesaplama metodu üretim girdilerinin aldıkları payların toplanması şeklindedir. Dolayısıyla katma değer;

 

Net Katma Değer = Net Kar + Vergiler + Faiz Ödemeleri + İşçilik ücretleri

formülüyle hesaplanmaktadır. Bürüt katma değer hesabında ise, yukarıda verilen formüle amortismanlar dahil edilmektedir.

Projenin yarattığı toplam katma değer hesaplanırken, projenin ekonomik ömrü süresince yukarıda verilen kalemler yıllar itibarıyla belirlenmekte ve seçilen iskonto oranıyla indirgenerek bugünkü değeri bulunmaktadır. Bulunan bu değerin indirgenmiş yatırım tutarına bölünmesi ile ise, birim sermaye başına yaratılan katma değer bulunmaktadır.

İstihdam Etkisi

Projenin hayata geçirilmesi ile yaratılan istihdam, özellikle işsizliğin yüksek olduğu bölge ve ülkelerde yatırım kararının alınmasında önemli bir göstergedir. Çalışma kapsamında bulunan istihdam etkisi göstergesi aşağıdaki formül yardımıyla bulunmuştur.

İstihdam Etkisi = Toplam Yatırım Tutarı / Toplam İstihdam

Bu formül, proje kapsamında bir kişinin istihdamı için ne kadar yatırım yapılması gerektiğini vermektedir. Bulunan değer sektör ve ülke ortalamasıyla karşılaştırıldığında projenin istihdam etkisi daha net görülebilmektedir.

 

13. SONUÇ VE DEĞERLENDİRME

DAP Ana Planında da ortaya konulduğu gibi Doğu Anadolu’nun kalkınması ağırlıklı olarak tarım ve hayvancılık sektörlerinin geliştirilmesine bağlıdır. Tarım sektöründe tercih edilen ise, hububat ekiminden çok ticari bitkilerin ekiminin yaygınlaştırılmasıdır.

Erzincan, Doğu Anadolu Bölgesi’nin önemli sebzecilik merkezlerindendir. İl coğrafi yapısı nedeniyle, Doğu Anadolu’nun genel iklim karakterinden ayrılan bir mikroklima alanıdır. Bu özelliği ile birçok sebze türünün yetişmesine imkan veren şartlara sahiptir. Erzincan ilinde 15 bin hektar alanda sebze üretimi yapılmaktadır. Yaklaşık 16 türün üretimi yapılan il de, 120 bin ton ürün alınmaktadır.

İlde yetiştiriciliği yapılan sebze türlerinin hemen hemen hepsinde fide açığı bulunmaktadır. Fide ihtiyacı genellikle Adana ve Antalya illerinden karşılanmaktadır. Buna rağmen, fide üretimi % 1-2 seviyelerinde olduğu için ihtiyaç, yani fide açığı kapatılamamaktadır. Sebzecilik yüksek sermaye ve zaman isteyen bir tarımsal faaliyet olduğundan zarar artmakta, üretim ve kalite düşmektedir.  Bu durum göz önüne alındığında bu proje kapsamında elde edilen ürünün pazarlanmasında bir dar boğaz görülmemektedir.

Yukarıda yapılan incelemeler ve bunların sonucunda yapılan hesaplamalar sonucunda proje gerek ekonomik, gerekse ticari açıdan oldukça karlı çıkmaktadır.

Projenin ticari ve ekonomik açıdan karlılığı aşağıdaki şekildedir.

Ticari göstergelerden Net Bugünkü Değer (NBD) % 10 iskonto oranından 1.052.277 $, İç Karlılık oranı (İKO) % 124 ve geri ödeme süresi ise 0,35 yıl gibi çok kısa bir süre çıkmaktadır. Görüldüğü gibi Projenin NBD’i ve İKO’su oldukça tatminkar çıkmaktadır. Geri ödeme süresi de bir tarım projesi için oldukça kısadır.

Ürün fiyatlarının ve alınacak ürün veriminin değişmesi  durumunda karlılığın nasıl etkileneceği ise, duyarlılık analizi tablolarında izlenmektedir. Tabloya göre verim aynı kalmak üzere ürün fiyatları hesaplamalarda kullanılan fiyatın % 30’una kadar dahi düşse, proje hala karlıdır. Fiyat sabit tutulduğunda ise verim oranları  hesaplamalarda kullanılan oranların % 30’una kadar dahi düşse proje hala karlılığını korumaktadır. Fiyatlar beklenin üzerinde gerçekleştiğinde ise karlılık oldukça yükselmektedir.

Projenin karlılığına ekonomik açıdan bakıldığında ise, durum oldukça iyidir. Hem proje yürütücüsünün, hem de çiftçilerin gelirleri dikkate alınarak yapılan katma değer analizinde projenin net toplam hasıla sermaye oranı 11,4 çıkmaktadır ki bunun anlamı yıllık olarak ortalama projede kullanılan kaynaklar ekonomiye % 64 getiri sağlamakta demektir. Yine proje kapsamında yaklaşık  Milyar TL. yatırım ile bir kişilik direkt istihdam sağladığı görülmektedir.

 

 

Sonuç olarak proje teknik, ticari ve ekonomik açıdan yapılabilir çıkmakta olup, projenin ticari ve ekonomik karlılığı oldukça yüksektir. Projenin aşırı derecede karlı çıkmasında kullanılan arazi için herhangi bir gider öngörülmemesi ve üretilen tüm fidelerin satılacağının varsayılması etkili olmaktadır. Ancak, söz konusu riskler de dikkate alındığında, proje yinede normalin üzerinde karlı çıkmaktadır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

MALİ ANALİZ TABLOLARI

Tablo 13: Erzincan İli Fide Projesi Yatırım Harcamaları

Tablo 14: İşletme Dönemi Giderleri

Tablo 15a: Yıllara Göre İşletme Gelirleri

Tablo 15b: Proje Gelirleri

Tablo 16 : Finansman Kaynakları Tablosu

Tablo 17: Finansman Tablosu

Tablo 18: Yatırım Kredisi İfta Tablosu

Tablo 19: İşletme Kredisi İfta Tablosu

Tablo 20: Amortisman Hesabı

Tablo 21: Kar-Zarar Tablosu

Tablo 22: Nakit Akım Tablosu

Tablo 23: İKO Duyarlılık Analizi Tablosu

Tablo 24: NBD Duyarlılık Analizi Tablosu

Tablo 25: Katma Değer Analizi Tablosu

 

Ziraialet
Ziraialet hakkında 249 makale
Yasin DEMİRBOĞA Ziraat Mühendisi

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*