ŞEKER PANCARININ ÖNEMİ VE MERAK EDİLENLER

ÖNEMİ:

– Sağladığı katma değerle, gayri safi milli hâsılayı zenginleştirir (3 Milyar$)
– Orta Anadolu şartlarında yetişen ve alternatifi olmayan bir üründür.
– Kırsal kesimin sosyo-ekonomik durumunu iyileştirir.
– Tarımın yapıldığı bölgelerde çiftçiyi toprağa bağlayarak, köyden kente göçü engeller.
– 1 dekarında yaklaşık 10 işgücü istihdam sağlar.
– Tarımda münavebenin, planlı üretimin ve sulu tarımın öncüsü. Münavebe sistemi ile yapılan şeker pancarı tarımı, iyi bakımlı bir tarla bıraktığından kendisinden sonra yetiştirilecek ürünlerde verim artışı sağlamaktadır. Nitekim bu verim artışı buğdayda %20’ye kadar yükselebilmektedir.
– Ülkemizde yaklaşık 450 bin çiftçi ailesi geçimini pancar tarımından karşılamaktadır.

Ä°lgili resim

NASIL ÜRETİLİR

Yetişme döneminde bol nem, olgunlaşma döneminde fazla yağış istemez.(Bu nedenle Doğu Karadeniz kıyılarında fazla yetişmez).

Şeker pancarı tarımı büyük ölçüde insan emeğine dayanır.

Şeker pancarı daha çok iç bölgelerimizde üretilir. İç Anadolu Üretimin yarıya yakınını karşılar.

Sulama yetersizliğinden dolayı Güneydoğu Anadolu’da ekim alanı yaygın değildir.

Şeker pancarı hasattan sonra hemen işlenmesi gerektiği ve uzun mesafeler taşıma giderini artırdığı için ekim alanları şeker fabrikalarına yakındır. Bu nedenle şeker pancarının coğrafi dağılışı şeker fabrikalarının coğrafi dağılışına paralellik gösterir.

Küspesi hayvan yemi olarak kullanıldığı için besi ve ahır hayvancılığı şeker fabrikaları çevresinde yoğunlaşmıştır.

şekerpancarı ile ilgili görsel sonucu

SOSYO EKONOMİK KATKILARI

Şeker pancarı, üreticilerin hem gelirini artıran ve hem de istihdam sağlayan bir bitkidir. Şeker pancarı tarımı sağladığı yüksek katma değer, yan ürünlerin hayvan yemi olma ve tarımda sağladığı istihdam özelliği dolayısıyla, kırdan kente göçün hızını kesen, köylümüze ve ülkemize en faydalı ve alternatifi olmayan,  olmasaydı icadı gereken bir bitkidir.

Ekilebilir tarım arazilerinin sınırına gelinen ülkemizde, çiftçi gelirini daha fazla artırabilmenin ana koşulu çiftçimizin sahip olduğu aile içi iş gücünden, tarım arazisinden ve hayvan varlığından en üst seviyede faydalanılmasına bağlıdır. Tarım arazisi ve hayvan varlığı yetersiz olan ve her an kente göç edebilecek yapıdaki küçük tarım işletmelerinin gelir seviyelerinin yükseltilmesi gerekir.

Pancar çiftçisi 1,7 milyon dekar kıraç tarım arazisini sulu tarıma kazandırmıştır. Pancar çiftçisi kendi birikimi ile satın alabildiği dizel motor ve yağmurlama malzemesi ile şeker pancarı ve buğdayında yağmurlama sulama yaparak birim tarım arazisinden en yüksek seviyede verim almaya çalışmaktadır.

KÖMÜR TOZU KULLANIMI

Şeker teknolojisinin ilk yıllarında rafineride ağartma özelliğinden dolayı kömür tozu kullanılıyordu. Ancak günümüz modern şeker üretim teknolojisinde bu tür ağartıcı maddelerin kullanılmasına gerek kalmamıştır ve eskiden kullanılan bu sistemler terk edilmiştir.

şekerpancarı ile ilgili görsel sonucu

şekerpancarı ile ilgili görsel sonucu

ÇİFTÇİLERE KAZANDIRDIKLARI

Şeker pancarı çiftçisi devlete hiç yük olmadan 1 700 000 dekar kıraç tarım arazisini kendi yatırımı ile sulu tarıma kazandırmıştır. Kuru tarımdan sulu tarıma geçişte münavebeye şeker pancarı tarımının girmesi ve sulama yapılamayan buğday tarımı yerine, 3 yıl sulu buğday + 1 yıl şeker pancarı tarımı yapmakla beher ekim dekarda tarımda kazanılan istihdam artışı 23 saat /dekardır.

Şeker pancarı çiftçisinin kendi imkânları ile sulama suyuna kazandırdığı 1.700.000 dekar tarım arazisi ile sağladığı istihdamın istihdam/yatırım değeri ise 1,6 milyar dolar/yıl karşılığıdır.

Pancar çiftçisinin sulu tarıma kazandırdığı saha DSİ ve KHGM nün 2 yıllık sulama suyu temin yatırım bedeline eşdeğerdir. Şeker fabrikalarını atıl kapasite ile çalıştırmak, münavebe sahasındaki pancar ekimine elverişli olan tarlaya pancar ektirmeyerek çiftçiyi hububat tarımına zorlamak, kalkınmamızı engelleyen önemli bir hatadır.

şekerpancarı ile ilgili görsel sonucu

ÜLKEMİZ İÇİN ÖNEMİ

– Şeker pancarı, tarımda ana itici güç ve şeker tarımının yapıldığı yöreler de iyi bir örnek üretim koludur.

– Ülkemizde tüketilen toplam gübrenin %10’u şeker pancarı tarımında, yine toplam tüketimin de %20’si pancar üreticileri tarafından kullanılmaktadır.

– Tarımda planlı üretimin ve münavebe uygulamasının öncüsü, sulu ziraatın yaygınlaştırıcısı olmuştur.

– Bir dekarı yaklaşık 10 işgücü istihdam sağlar.

– Endüstri bitkileri içinde sağladığı katma değer bakımından 2. sırada yer alır.

– Kendinden sonra ekilen hububatta %20 verim artışı sağlar.

– Baş ve yapraklarının toprakta bırakılması halinde dekara 4 Kg. saf fosfat, 15 Kg. saf potasyuma eşdeğer besin maddesi sağlar.

– Yılda yaklaşık 25 milyon tonluk taşıma hacmi yaratarak, taşıma sektörüne büyük bir pazar oluşturur. Sulama suyu arayışlarını teşvik ederek yeraltı
ve yerüstü su kaynaklarından istifade imkânını artırır.

– Çapa ve hasat dönemlerinde 250.000 topraksız, az topraklı ve işsizlere 100 gün süre ile istihdam yaratmaktadır.

– Yılda yaklaşık 350 bin aile tarımını yapmakta ve fabrikalarda da 30 bin kişiye istihdam sağlamaktadır.

– Ekim sahalarının %40’ında aile içi iş gücü değerlendirilir.

– Toplam 74 İl ve yaklaşık 7000 yerleşim biriminde ve ülkemizin Ege-Batı Karadeniz-Doğu Karadeniz-Akdeniz ve Güneydoğu bölgeleri haricinde kalan bütün sulanır alanlarında tarımı yapılır.

– Aile içi ve/veya aile dışı iş gücü kullanılarak yapılan 30 dekar pancar tarımı tarımda 1 tam istihdam sağlar. Bakım ve hasat işlerinde makine kullanılan 48 dekar pancar tarımı ile tarımda 1 ton 400 dekar istihdam sağlanırken, makine kullanılan bir mısır tarımında 1 tam istihdam sağlar, 800 dekar buğday tarımı 1 tam istihdam sağlar. Ülkemizde Mısır ve Buğday tarımı mekanize olmuştur.

– 1 dekar şeker pancarı yan ürünü olan pancar posası, pancar baş ve yaprağı ve melasın hayvansal besin değeri 500 kg arpaya eşdeğerdir. Bir dekar şeker pancarı ekmekle aynı tarlaya 2 dekarda arpa ekilmiş kabul edilebilir.

– Şeker pancarının fabrikada işlenmesi sonucu elde edilen melas, maya sanayisinin ana hammaddesidir. Melastan üretilen maya 80 ülkeye ihraç edilerek döviz girdisi sağlar,

– Bir dekarının fotosentez yoluyla havaya verdiği oksijen, 6 kişinin bir yılda tükettiği oksijene eşdeğer olup, aynı orman alanından 3 kat fazla oksijen üretir. Bu nedenle iyi bir çevre dostu, tarımının yapılması zorunluluk arz eden önemli bir endüstri bitkisidir.

– 1 dekar şeker pancarının şeker fabrikasında işlenmesi süresince fosil kaynaklı yakıt kullanılırsa havaya verilen karbondioksit gazının 26 katı oksijeni, atık su ile oluşturulan kirliliğin arıtımı için ihtiyaç duyulan oksijenin 48 katını, fotosentez ile havaya vermektedir.

Şeker pancarı çevre dostu bir bitkidir.

şekerpancarı ile ilgili görsel sonucu

SANAYİ ÖNEMİ

Tabana yayılmış sermayenin tek başarılı örneği (Kooperatif üyesi çiftçilerin kooperatifin tüm iştiraklerine doğal olarak ortak olması),

Planlı üretimin yapıldığı yörelerde tek başına disiplinli olarak uygulayıcısı (Şeker Pancarının aynı tarlaya dört yılda bir ekilmesindeki disiplinin diğer yıllardaki ürünleri de planlı hale getirmesi, ‘münavebe’ )

Köyden kente hızlı göçün en önemli engelleyicisi (Şeker pancarından elde ettiği gelirle geçimini temin eden ailenin göçü en son sıraya alması doğaldır. Çünkü şehirlerde istihdam artırılamadığından kısaca, iş olmadığından köyde çaresiz kalmayan göçü düşünmez)

Yöresel tarımsal üretime dayalı üretime bağlı olarak çalışan küçük ve orta boy İşletmelerin bazılarının hammaddesini üreterek, bazılarının da modern tarım aletleri ile üretilmesine katkısından dolayı bu işletmelerin sipariş almasını sağlayarak faal kalmasına vesile olması (Şeker pancarı ekimi kuvvetli ekipman demektir. Bu tarımın yapıldığı yerlerde küçük ve orta boy tarımsal alet üreten işletmeler pazar bulabilmekte, kepenk kapatmamaktadır)

Şeker Fabrikalarının Doğu bölgelerimizde sıcak paranın tek kaynağı olması (Ağrı, Kars, Erciş-Van, Muş, Erzurum, Erzincan gibi şehirlerde başka bir sanayi kuruluşu olmadığı gibi bu fabrikalar ve ilgili sektörlerde çalışanların sayısının fazla olması maaş dönemlerinde esnafın memurlar dışındaki tek sıcak para kaynağı olması),

Üretildiği kritik yörelerde “devlete karşı işlenen suçların en az seviyede kalmasına vesile” olan mali imkân sağlayan en kritik geçimlik ürün olması sebebiyle teröre akan ‘gençleri istihdam ederek milli güvenlik ve birliğe sivil katkıda bulunması”,

Enerjide dışa bağımlılığı azaltabileceği biyoyakıtların önem kazandığı bir süreçte (şeker pancarından üretilen biyoetanolün maliyet açısından en avantajlı ürün olması) şeker fabrikalarını dolayısı ile şeker pancarı yetiştiriciliğinin stratejik öneminin daha da artmasıdır.

şeker ile ilgili görsel sonucu

ŞEKER ÜRETİMİ

Şeker üretmede kullanılan pancarın içindeki şeker varlığına bağlı olarak yaklaşık 7-8 kg. pancardan 1 kg. beyaz kristal şeker elde edilir.

Kaynak:http://www.konyaseker.com.tr/tr/icerik/detay/2257/sekerle-ilgili-merak-ettikleriniz

Ziraialet
Ziraialet hakkında 242 makale
Yasin DEMİRBOĞA Ziraat Mühendisi

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*